Ішкі аудиттің цифрлық Қазақстандағы трансформациясы
DOI:
https://doi.org/10.26577/be2025154410Аннотация
Қазақстан Республикасының экономикасының жедел цифрлық трансформация жағдайында ішкі аудиттің рөлін қайта қарау және өндірістік жүйелерді, әсіресе шағын және орта кәсіпорындар (ШОК) секторын модернизациялау құралдарын жетілдіру қажеттілігі артады. Бұл зерттеу интеллектуалды Lean-аудиттің интеграцияланған моделін әзірлеуге арналған, ол тиімді өндіріс принциптерін, Six Sigma әдістемесін және Индустрия 4.0 концепцияларын біріктіреді. Зерттеудің мақсаты — ішкі аудит пен өндірістік процестерді интеллектуализациялау және цифрландыру бағыттарын анықтау, кәсіпорынның ағымдағы жағдайын бағалау, проблемалық аймақтарды айқындау және цифрлық дамудың стратегиялық жол картасын жасауға арналған практикалық құрал ұсыну. Методологиялық база халықаралық стандарттарды (МСА 315, COSO, INTOSAI) қамтиды, олар ұлттық жағдайларға бейімделген, сонымен қатар арнайы әзірленген диагностикалық сауалнама мен Lean 4.0 әдістерінің деңгейлік матрицасы қолданылады. Зерттеудің негізгі нәтижелері диагностикалық сауалнама мен әдістердің деңгей матрицасының үйлесімі ағымдағы және мақсатты күй арасындағы алшақтықтарды анықтауға және Индустрия 4.0 сәйкес құралдарын таңдауға мүмкіндік беретін өндірістік жүйені жан-жақты талдауды қамтамасыз ететінін көрсетеді. Әзірленген lean 4.0 моделі икемділікті, шектеулі ресурстар жағдайында қолданылуды және жақсарту процестерін құрылымдаудағы тиімділікті көрсетеді. Зерттеудің құндылығы ШОБ үшін арнайы бейімделген тәжірибеге бағытталған аудит моделін құру болып табылады, бұл қолданыстағы әдістемелердегі Елеулі олқылықтың орнын толтырады. Практикалық маңыздылығы өндіріс жүйелерін модернизациялау, цифрлық жетілуді арттыру және корпоративтік басқаруды оңтайландыру үшін модельді тікелей пайдалану мүмкіндігінде көрінеді. Ішкі аудитті трансформациялау Қазақстанның орнықты және ашық экономикасының стратегиялық негізіне айналады: цифрлық технологиялар мен АИ қолдану бақылаудың зияткерлік жүйесін қалыптастырады.
Түйін сөздер: ішкі аудит, цифрлық трансформация, Lean 4.0, Индустрия 4.0, Six Sigma, үлкен деректер.
