Моделирование межрегиональной миграции Казахстана. Қазақстанның аймақаралық миграциясын модельдеу

  • O. V. Bordoussov
  • M. A. Zholamanova

Аннотация

Моделирование межрегиональных миграционных процессов яв­ляется ведущим направлением экономических исследований. К числу основных теорий межрегиональной миграции относят теорию притя­жения – выталкивания» факторов миграции. В каждом регионе мож­но выделить факторы, удерживающие население на данной терри­тории (нейтральные факторы), выталкивающие его (push-factors) или его притягивающие (pull-factors). Одновременно с данными фактора­ ми действуют различные обстоятельства (третья группа факторов), которые выступают в качестве ограничения миграционных потоков (промежуточные препятствия, например, транспортные издержки, законодательные ограничения на перемещения, недостаток инфор­мации о возможном регионе прибытия и т.д.). Кроме этого, дейст­вуют еще личные субъективные факторы, влияющие на ускорение либо замедление миграции, вследствие неодинаковой склонности к миграции. В работе по панельным данным Казахстана 1999-2012 гг. оценена расширенная версия гравитационной модели, в специфика­ции I.Etzo. Показаны основные тренды межрегиональной миграции Казахстана, а также обсуждаются эконометрические аспекты оцени­вания гравитационных моделей межрегиональной миграции.

Аймақаралық миграциялы үдерістерді модельдеу экономика­
лық зерттеулердің басты бағыты болып табылады. Аймақаралық
миграцияның негізгі қағидаларына миграция факторларының «тар­ту – итеру» қағидасы жатады. Әр аймақта халықты осы аумақта ұс­тап қалатын факторларды (бейтарап факторлар), оны итеріп тұратын (push-factors), не болма­са­ оны тартып­ тұра­тын­ (pull-factors) фактор­­ларды белгілеуге болады. Осы факторлармен қатар миграциялыағынды шектейтін басқа жағдайлар (факторлардың үшінші тобы) да кездеседі (аралық кедергілер, мысалы, көлік шығындары, жыл­ жуға заңды шектеулер, келудің ықтимал аймағы жайлы ақпараттың
жеткіліксіздігі және тағы басқалар). Миграцияға бейімділігі бірдей
еместікке байланысты, миграцияның жеделдеуіне, не болмаса бәсең­деуіне ықпал ететін бұдан басқа жеке субъективті факторлар да бар.
Қазақстанның 1999-2012 жж. Панельді деректері бойынша жасал­ған жұмыста гравитациялық модельдің кеңейтілген болжамына I.Etzo спецификациясында баға берілген. Қазақстанның аймақаралық миг­рациясының негізгі трендтері көрсетілген және аймақаралық мигра­цияның гравитациялық модельдерін бағалаудың эконометрикалық
аспектілері талданған.

Литература

1 Young E.C. The Movement of the Farm Population // Ithaca: New York Agricultural Experiment Station. – 1924. – Bulletin
426.

2 Lee E. A theory of migration // Demography. – 1966. – V. 3. – P. 47-57.

3 Chen A., Coulson N. E. Determinants of urban migration: Evidence from Chinese cities // Urban Studies. – 2002. – 39 (12).
– P. 2189 – 2197.

4 Andrienko Y., Guriev S. Determinants of interregional mobility in Russia. Evidencefrompaneldata // EconomicsofTransi-tion. – 2004. – 12(1). – P. 1 – 27.

5 Mulhern A., Watson J. Spanish internal migration: Is there anything new to say? // Spatial Economic Analysis. – 2009. – 4(1). – P. 103 – 120.

6 Nguyen-Hoang P., McPeak J. Leaving or staying: Inter-provincial migration in Vietnam // Asian and Pacific Migration Jour-nal. – 2010. – 19(4). – P. 473 – 500.

7 Etzo I. The determinants of the recent interregional migration flows in Italy: a panel data analysis // Journal of Regional Science. – 2011. – 51(5). – P. 948 – 966.

8 Baltagi B.H. Econometric analysis of panel data. – Fifth edition. – Wiley, 2013. – 378 p.
Как цитировать
BORDOUSSOV, O. V.; ZHOLAMANOVA, M. A.. Моделирование межрегиональной миграции Казахстана. Қазақстанның аймақаралық миграциясын модельдеу. Вестник КазНУ. Серия Экономическая, [S.l.], v. 107, n. 1, apr. 2016. ISSN 2617-7161. Доступно на: <https://be.kaznu.kz/index.php/math/article/view/879>. Дата доступа: 18 june 2021

Ключевые слова

межрегиональная миграция; гравитационная модель; панельные данные; фиксированные эффекты. аймақаралық миграция; гравитациялық модель; па­нельді деректер; бекітілген нәтижелер.