Трудовые ценности: генезис и эволюция взглядов . Қызметке байланысты қалыптасқан құндылықтар: генезис және ғылыми көзқарастар эволюциясы .

  • Zh. A. Temirbekova, Университет им. Сулеймана Демиреля
  • Y. V. Smirnova Университет им. Сулеймана Демиреля

Аннотация

Процесс трудовой деятельности является одной из важнейших сфер жизнедеятельности людей, а система ценностей, связанных с трудовой деятельностью, определяет отношения человека к труду и отношения человека к человеку на рабочем месте. В данной статье анализируется генезисценностей трудовой деятельности и эволюции взглядов понятия сквозь призму развития экономических концепций и школ, в результате которого были рассмотрены исторические и социальноэкономические аспекты формирования и развития концепции трудовых ценностей. На основе концептуального анализа генезиса и эволюции взглядов на трудовые отношения были определены этапы формирования трудовых ценностей казахов. В статье также представлены результаты анкет­ного опроса, проведенного в ходе экспериментальной работы по методике Дова Элизура.



Қоғамның тарихи даму үрдісiнде пайда болған құндылықтар жүйесi, жеке тұлғалардың қызмет барысында кездесетін ең маңызды мәдени элементі болып табылады және жұмыс орнындағы iс әрекетiне әсер етуi тұрғысынан алып қарағанда өте маңызды. Еңбек ету, адам өмiрiндегi ең маңызды кезеңдердің бiрi болып саналады және әр елдің өкілдерінің еңбек ету барысында қызметке байланысты құндылықтары қалыптасады. Қызметке байланысты қалыптасқан құндылықтар – қызметкерлерге ұжымның мақсат-мүдделерiне жету жолында ненiң дұрыс, ненiң қате екендiгiн көрсететiн жолсерiк болып табылады. Бұл мақаланың басты мақсаты қызметке байланысты қалыптасқан құн­дылықтардың генезисі және ғылыми көзқарастардың эволюциясы анықтау және талдау. Сонымен қатар, бұл мақалада Дов Элизурдың методикасымен жүргізілген сауалнама қорытындылары да бе­рілген.

Литература

1.Weihrich H., Koontz H. Management. – New York: McGraw-Hill Book Company, 1993. – 256 р.

2 Super D.E. Manual: Work Values Inventory. – Boston: Houghton Mifflin, 1970. – 422 р.

3 Zutowski D.G. Psychological Influences on Vocational Development. – New-York: Houghton Mifflin, 1970. – 178 р.

4 Elizur D., Borg I., Hunt R. and Beck I.M. The Structure of Work Values A Cross Cultural Comparison // Journal of Organizational Behaviour. – 1991. – №7. – P.21–38.

5 Магун В.С. Трудовые ценности экономически активного населения восьми стран мира // Мы и они: Россия в сравнительной перспективе / под ред. В.А. Мау, А. Мордашева, Е.В.Турунцева. – М., 2005. – 289с.

6 Дворецкая Г.В., Махварылов В.П. Экономика труда. – Киев: Виша школа, 1990. – 312 с.

7 Радлов В.В. Из Сибири. – М., 1989. – С.377.

8 Маргулан А.Х. Культура казахского народа в XV–XVIII веках // История Казахской ССР. – Алма-Ата, 1957. – С.180–218.

9 Маргулан А.Х., Акишев К.А., Кадырбаев М.К., Оразбаев А.М. Древняя культура Центрального Казахстана. – Алма-Ата: Наука, 1966. – 435 с.

10 Акишев К.А. К проблеме происхождения номадизма в аридной зоне древнего Казахстана // Поиски и раскопки в Казахстане. – Алма-Ата, 1972. – С. 31–46.

11 Акишев К.А. Древние кочевники и мировая цивилизация : [генезис, проблемы, перспектива] // Вестник АН КазССР.– 1991. – №10. – С.3–10.

12 Сейдимбеков А. Поющие купола. Этюды о красоте / пер. с каз. Е. Кажибекова. – Алма-Ата: Жалын, 1985. – 264 с.

13 Масанов Н.Э. Проблемы соиально-экономической истории Казахстана на рубеже XVII–XIX веков. – Алма-Ата:Наука, 1984. – 176 с.

14 Абилов К. Ж. История становления и развития предпринимательства в Казахстане (вторая половина XIX – начало
XX вв.): дис. … д-ра истор. наук: 07.00.02. – Караганда, 2006. – 375c.

15 Абдирайымова Г.С. Система ценностных ориентаций молодежи в современном казахстанском обществе: социологический анализ: дис. … д-ра социол. наук: 22.00.04. – Алматы, 2006. – 298 с.

16 Нысамбаева Н.М. Ценностная ориентация казахской молодежи на индустриальный труд: автореф. дис. … канд. социол. наук: 22.00.04. – Алматы, 1999. – 27 с.

17 Бурбаев Т. Ұлт менталитеті. – Астана: Елорда, 2001. – 248 б.

18 Жармакина Ф. Антикапиталистическая ментальность казахского народа // Высшая школа Казахстана. – 2003. – №4.– С.183–187.

19 Жармакина Ф. Казахский менталитет в условиях постмодернизации // Казахская цивилизация. – 2005. – №2. – С.69–
75.

20 Кішібеков Д. Қазақ менталитеті: Кеше, бүгін, ертең. – Алматы: Ғылым, 1999. – 200 б.

21 Кшибеков Д. Ментальная природа казаха. – Алматы: Ғылым, 2005. – 256 с.

22 Robbins S. Organizational Behavior. – USA: Prentice-Hall, 1998. – 568 р.

23 Langton N., Robbins S. Fundamentals of Organizational Behavior. – Pearson Education Canada, 2007. – 448 р.

24 Hofstede G. Culture’s consequences: Comparing values, behaviors, institutions, and organizations across nations. – USA: SAGE Publications, 2001. –596 p.
Как цитировать
TEMIRBEKOVA,, Zh. A.; SMIRNOVA, Y. V.. Трудовые ценности: генезис и эволюция взглядов . Қызметке байланысты қалыптасқан құндылықтар: генезис және ғылыми көзқарастар эволюциясы .. Вестник КазНУ. Серия Экономическая, [S.l.], v. 105, n. 5, p. 30-37, apr. 2015. ISSN 2617-7161. Доступно на: <https://be.kaznu.kz/index.php/math/article/view/465>. Дата доступа: 31 jan. 2023

Ключевые слова

трудовые ценности; трудовая этика; рынок труда; Казахстан; қызмет құндылықтары; еңбек этикасы; еңбек нарығы; Қазақстан;