Неправительственные организации как субъекты общественного контроля в условиях социальной модернизации казахстанского общества. Қазақстандық қоғамды әлеуметтік жаңарту процессіндегі қоғамдық бақылау субъектісі ретінде үкіметтік емес ұйымдастыру

  • A. A. Khamitova

Аннотация

Статья посвящена проблемам нормативного определения субъ-ектов общественного контроля в контексте обсуждения различных вариантов проекта Закона Республики Казахстан «Об общественном контроле». Обоснована авторская трактовка понятия «общественный контроль». Выявлена взаимосвязь «третьего сектора» и феномена общественного контроля. Показаны основные мировые тенденции и противоречия развития НПО-структур. Определены специфические особенности процессов социальной трансформации казахстанского общества и обоснована необходимость переноса акцента в деятель-ности субъектов общественного контроля с традиционных задач «до-полнительного» контроля за деятельностью государственных и биз-нес-структур на организацию системы контроля качества услуг НПО.

Мақала Қазақстан Республикасының «Қоғамдық бақылау ту-ралы» Заңы жобасының түрлі нұсқаларын талқылаушы қоғамдық бақылау субъектілерін нормативтік анықтау мәселелеріне арналған. «Қоғамдық бақылау» ұғымының авторлық түсініктемесі негізделген. «Үшінші сектор» және қоғамдық бақылау феноменінің өзара байланы-сы анықталды. Үкіметтік емес ұйымдастыру құрылымдары дамуының негізгі әлемдік үрдістері және қарама-қайшылықтары көрсетілген. Қазақстандық заң шығарушыға кейбір қазақстандық қоғамдық ұйымдардың Қазақстан Республикасының «Қоғамдық бақылау туралы» Заңына белгісіз жеке тұлғалар мен ҮЕҰ-құрылымдарын қоғамдық бақылау субъектілері ретінде нормативтік бекіту туралы ұсыныстарынан бас тарту керек екендігі дәлелденді. Қазақстандық қоғамның әлеуметтік трансформация процестерінің ерекшеліктері анықталды және қоғамдық бақылау субъектілерінің қызметіндегі акцентті мемлекетті және бизнес-құрылымдардың қызметін «қосымша» бақылау дәстүрлі міндеттерінен ҮЕҰ қызметінің сапасын бақылау жүйесін ұйымдастыруға ауыстыру қажеттілігі негізделді.

Литература

1 Проект Закона Республики Казахстан «Об общественном контроле в Республике Казахстан» // Официальный сайт Общественной палаты г. Талдыкорган URL: http://palatatk.kz/zakon-respubliki-kazahstan.html (Дата обращения 10.07.2015)

2 Досье проекта Закона РК «Об общественном контроле» // ИС Параграф URL: http://online.zakon.kz/Document/?doc_ id=31404214(Дата обращения 10.07.2015)

3 Федеральный закон от 21.07.2014 г. № 212-ФЗ «Об основах общественного контроля в Российской Федера-

ции» // Официальный интернет-портал правовой информации Гарант, URL: http://base.garant.ru/70700452/1/#ixzz3g2LJ9v Vg(Дата обращения 10.07.2015)

4 Батурин В.К. Общая теория управления: учебное пособие. – М.: Юнити-Дана, 2012. – 487 с.

5 Шаукенова З.К., Дунаев В.Ю. Идеологическое конструирование в РК: вехи эволюции и траектории развития в контексте Стратегии «Казахстан-2050»: монография. – Алматы: ИФПР КН МОН РК, 2013. – 438 с.

6 MungerМ. Public Interest Advocacy. // International encyclopedia of the social sciences. / byEditorW. A. Darity. 2nd edition. – USA, Macmillan Reference, 2007. – Р. 614-615.

7 Организации общественного контроля. Сегодняшнее положение, вызовы, перспективы// АНО «Московская школа гражданского просвещения», 2013. URL: http://msps.su/files/2013/09/obshkontr.pdf(Дата обращения 10.07.2015)

8 Огнева Е.А. Институт общественного контроля: проблемное поле теоретического исследования // Образование и общество. – 2013. – № 1. – С. 90-93.

9 Мысин С.В. Актуальные проблемы понятийного аппарата в сфере некоммерческих организаций в современном российском праве // Вестник Бурятского государственного университета. – 2014. – № 2. – С. 233 -236.

10 СухаревА.И. Сектор НПО – проблемы субъектности, критериев и классификации (западная методологическая модель) // ИАП Socpolitika.ru, 2014 URL: http://www.socpolitika.ru/rus/social_policy_research/analytics/document7685.shtml(Дата обращения 10.07.2015)

11 Беликова Ю.В. Сетевые технологии в информационных операциях НАТО и зарубежных неправительственных организаций в ходе цветных революций и военных конфликтов / Ю.В. Беликова, А.В. Крикунов, А.В. Королев, 2012. URL: http://www.csef.ru/studies/defence/projects/theory_of_information_war/recommend/2753/(Дата обращения 10.07.2015)

12 Минасян Г., Восканян А. Зарубежные НПО — механизм влияния на внутреннюю политику в СНГ // Обозреватель. – 2013. №3.URL:http://www.invissin.ru/topics/nko/foreign_ngos_the_mechanism_of_influence_on_the_internal_policy_in_the_ cis/(Дата обращения 10.07.2015)

13 Щегловин Ю.Б. Роль НПО в локальных конфликтах// Институт ближнего Востока, 9 июня 2013. URL:http://www. iimes.ru/?p=17644(Дата обращения 10.07.2015)

14 Карякин В. Роль НПО в разрушении основ государственности// ИАП правозащитной деятельности Кыргызстана

// Фемида, 11 Января 2015URL: http://femida.kg/v-karyakin-rol-npo-v-razrushenii-osnov-gosudarstvennosti/(Дата обращения 10.07.2015)

15 Оспанова Д. К. Неправительственные организации РК: исторический опыт и перспективы развития: дисс… д. ф. (Ph.D.) – Караганда: КГУ, 2014. – 131 с.

16 Ирхин Ю.В. «Электронное правительство» как технологическая форма интерактивной коммуникации между ор-ганами власти и гражданами // Вестн. РГГУ. Сер. Политология. Социально-коммуника тивные науки. – 2009. – №3. – С. 160-174.

17 Центральная Азия – региональное расширение. История развития: взгляд изнутри, 2014 // Ассоциация развития гражданского общества, 2014URL: http://cso-central.asia/wp-content/uploads/2014/08/Insights-Book-2014-final-A5.pdf(Дата обращения 10.07.2015)

18 Ваятт М. Управление НКО. Пособие для практиков. – Алматы, 2013. – 72 с // Ассоциация развития гражданского общества (АРГО)URL: 204 Вестник КазНУ. Серия экономическая. №5 (111). 2015 Хамитова А.А.http://cso-central.asia/wp-content/uploads/2013/04/Upravlenie_NKO_posobie.pdf(Дата обращения 10.07.2015)

19 Сандыбаев А. В Кызылорде обсудили роль НПО в регионе // Ассоциация развития гражданского общества, 25.02.2014 URL: http://cso-central.asia/v-kyzylorde-obsudyat-vozmozhnosti-npo-v-reshenii-problem-regiona/(Дата обращения 10.07.2015)

20 Шайкемелев М.С., Дунаев В.Ю., Аитымбетов Н.П. Социально-политическая стратификация казахстанского обще-ства в контексте задач Стратегии «Казахстан-2050» // Материалы Астанинского социологического форума, посвященного Дню Первого Президента Республики Казахстан. Межд. науч.-прак. конф. / отв. ред. З.К. Шаукенова. – Астана, 2014. – С. 116-127.
Как цитировать
KHAMITOVA, A. A.. Неправительственные организации как субъекты общественного контроля в условиях социальной модернизации казахстанского общества. Қазақстандық қоғамды әлеуметтік жаңарту процессіндегі қоғамдық бақылау субъектісі ретінде үкіметтік емес ұйымдастыру. Вестник КазНУ. Серия Экономическая, [S.l.], v. 111, n. 5, apr. 2016. ISSN 2617-7161. Доступно на: <https://be.kaznu.kz/index.php/math/article/view/1103>. Дата доступа: 13 apr. 2021

Ключевые слова

неправительственная организация, НПО-структуры, контроль, субъекты общественного контроля. үкіметтік емес ұйым, ҮЕҰ-құрылымдары, бақылау, қоғамдық бақылау субъектілері, қазақстандық қоғамды әлеуметтік трансформациялау процесстері, қазақстандық ҮЕҰ қызмет