Белгісіздік жағдайындағы шағын және орта бизнес менеджерлерінің көшбасшылық қасиеттерін зерттеудің әдіснамалық тәсілі

Аннотация

Шағын және орта бизнес субъектілерінің басқарушылық қызметі қазіргі кезеңде VUCA және BANI тұжырымдамалары арқылы сипатталатын жоғары деңгейдегі белгісіздік пен тұрақсыздық жағдайында жүзеге асырылуда. Мұндай жағдайлар басқарушылық шешімдер қабылдау үдерісін едәуір күрделендіріп, менеджерлердің көшбасшылық қасиеттеріне қойылатын талаптарды арттырады, ал бұл қасиеттер ұйымдардың басқарушылық орнықтылығы мен өзгермелі сыртқы ортаға бейімделуінің негізгі ресурсы ретінде қарастырылады. Сонымен қатар басқарушылық қызметтің күрделенуіне цифрлық трансформация да ықпал етеді. Алгоритмдік шешім қабылдау құралдарының енгізілуі, процестерді автоматтандыру және ақпараттық жүктеменің артуы жетекшілердің кәсіби рөліне жаңа талаптар қояды. Сонымен қатар ғылыми зерттеулерде басқару ортасының белгісіздігін және соған байланысты кәсіби күйзеліс тәуекелдерін ескере отырып, көшбасшылық қасиеттерді зерттеуге арналған әдіснамалық тұрғыдан негізделген тәсілдердің жеткіліксіздігі байқалады. Осы зерттеудің мақсаты – шағын және орта бизнес менеджерлерінің көшбасшылық қасиеттерін басқарушылық орнықтылық пен кәсіби күйзелістің алдын алу тұрғысынан талдауға бағытталған әдіснамалық тәсілді негіздеу болып табылады. Мақалада белгісіздік жағдайындағы көшбасшылықты зерттеудің теориялық алғышарттары нақтыланып, ұсынылып отырған зерттеу шеңберін құрудың негізгі әдіснамалық қағидаттары айқындалады. Зерттеудің әдіснамалық негізін жүйелік және пәнаралық тәсілдер, сондай-ақ теориялық талдау, синтез және тұжырымдамалық модельдеу әдістері құрайды. Мақалада сауалнама жүргізу, жартылай құрылымдалған сұхбаттар және басқарушылық тәжірибені талдау сияқты сандық және сапалық әдістерді қамтитын аралас зерттеу дизайнын қолданудың негіздемесі ұсынылған. Зерттеу нәтижесінде теориялық талдау, эмпирикалық зерттеу және басқарушылық деректерді интерпретациялау арасындағы үйлесімділікті қамтамасыз ететін тұтас әдіснамалық тәсіл қалыптастырылды. Жұмыстың ғылыми құндылығы белгісіздік жағдайындағы көшбасшылықты зерттеудің әдіснамалық негіздерін нақтылаумен айқындалса, практикалық маңыздылығы алынған нәтижелерді басқарушылық дамудың бағдарламаларын, корпоративтік оқыту жүйелерін және шағын және орта бизнес менеджерлерінің кәсіби күйзелісінің алдын алу шараларын әзірлеуде қолдану мүмкіндігімен сипатталады.

Түйін сөздер: көшбасшылық қасиеттер; әдіснамалық тәсіл; басқарушылық тұрақтылық; белгісіздік; шағын және орта бизнес.