Жасанды интеллекттің дамуының еңбек өнімділігі мен экономикалық өсуге әсері: елдер арасындағы салыстырмалы талдау

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.26577/be155120266

Аннотация

Бұл мақалада жасанды интеллекттің (ЖИ) дамуының экономикалық даму деңгейі әртүрлі елдердегі еңбек өнімділігі мен экономикалық өсуге әсері қарастырылады. Зерттеудің басты бағыты - жаһандық экономиканың цифрлық трансформациясы жағдайындағы экономикалық өсу процестері..

Зерттеудің мақсаты - 2015-2024 жылдар аралығындағы елдер арасындағы талдау негізінде жасанды интеллекттің дамуы, еңбек өнімділігінің динамикасы және жан басына шаққандағы ЖІӨ арасындағы байланысты анықтау және сандық бағалау. Әдістемелік негіз - 2015-2024 жылдар аралығындағы алты ел (АҚШ, Қытай, Германия, Оңтүстік Корея, Үндістан және Қазақстан) бойынша деректердің панельдік эконометрикалық талдауы, оның ішінде корреляциялық талдау және регрессиялық модельдеу.

Нәтижелер жасанды интеллектке инвестиция салу мен еңбек өнімділігі индексі арасында статистикалық тұрғыдан маңызды оң байланысты көрсетеді (коэффициент 0,62; p < 0,01). Корреляциялық талдау сонымен қатар үлгідегі барлық елдер бойынша зерттелген көрсеткіштер арасында жоғары дәрежеде сызықтық байланысты анықтады. Талдау әсердің шамасы экономикалық даму деңгейіне және технологиялық капиталдың мөлшеріне байланысты өзгеретінін көрсетті.

Зерттеудің жаңалығы дамыған және дамушы экономикалардағы технологиялық әсерлердің гетерогенділігін ашатын біртұтас еларалық модель шеңберінде жасанды интеллект инвестицияларын, патенттік белсенділікті және еңбек өнімділігі динамикасын кешенді салыстыруда жатыр.

Нәтижелер өндіріс тиімділігін арттыру факторы ретінде жасанды интеллектке инвестиция салудың маңыздылығын растайды. Дегенмен, анықталған байланысты түсіндіру үшін мүмкін болатын эндогендік әсерлерді және ұлттық экономиканың құрылымдық сипаттамаларын ескеру қажет.

Бұл зерттеудің практикалық маңыздылығы тұрақты экономикалық өсудің негізгі факторлары ретінде цифрлық инфрақұрылым мен адами капиталды басымдықпен дамыту қажеттілігін негіздеуінде жатыр.

Зерттеу нәтижелерін стратегиялық жоспарлауды әзірлеуде, жасанды интеллектті енгізуді реттеуде, салалық құрылымдағы өзгерістерді болжауда және ұлттық экономиканың әртүрлі салаларындағы бәсекеге қабілеттілікті арттыруда да пайдалануға болады.

Түйін сөздер: жасанды интеллект (ЖИ), еңбек өнімділігі, экономикалық өсу, инновациялық технологиялар, корреляциялық талдау.

 

Авторлардың биографисы

Г.Б. Тулешова, І. Жансүгіров атындағы Жетісу университеті, Талдықорған қ, Қазақстан

Э.ғ,к.,қауымдастырылған профессор, І. Жансүгіров атындағы  Жетісу университеті (Талдықорған қ., Қазақстан,  e-mail: tuleshova_04@mail.ru ).

С.К. Байдыбекова, І.Жансүгіров атындағы Жетісу университеті, Талдықорған қ, Қазақстан

Э.ғ,к.,профессор, І. Жансүгіров атындағы  Жетісу университеті,  (Талдықорған қ., Қазақстан,  e-mail: b-saltanat@mail.ru).

Г.А. Жунусова, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы қ, Қазақстан

Докторант, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті,   Алматы қаласы, Қазақстан,  e-mail: jga_88@mail.ru ).

Как цитировать

Тулешова, . Г., Байдыбекова, С., & Жунусова, Г. . (2026). Жасанды интеллекттің дамуының еңбек өнімділігі мен экономикалық өсуге әсері: елдер арасындағы салыстырмалы талдау. ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы, 155(1). https://doi.org/10.26577/be155120266