Бухгалтерлік есептегі көпөлшемді жасанды нейронды желілер

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.26577/be202515442
        73 10

Аннотация

Жасанды нейрондық желілер бизнес-процестерге автоматтандыру және деректерді интеграциялау мүмкіндіктері арқылы айтарлықтай ықпал етеді. Алайда автоматтандырылған рәсімдерді шектеусіз қолдану бухгалтерлік есеп саласында айқын көрінетін тәуекелдермен байланысты. Көпөлшемді бухгалтерлік есеп жүйелеріне сараптамалық жүйелер, нейрондық желілер, генетикалық алгоритмдер және зияткерлік агенттер әсер етеді.

Зерттеу әдіснамасы сандық және сапалық тәсілдерді үйлестіретін аралас әдіске негізделді. Жасанды нейрондық желілердің қосымшаларын қабылдау және олардың бухгалтерлік есепке болжамды көпөлшемді ықпалын анықтау мақсатында бухгалтерлік есеп пен аудит саласының мамандары арасында сауалнама жүргізілді. Қосымшаларды қабылдау деңгейі мен формалды нәтижелер арасындағы өзара байланысты талдау үшін корреляциялық және регрессиялық талдауды қамтитын статистикалық әдістер қолданылды.

Зерттеу нәтижелері генетикалық алгоритмдерді пайдалану жасанды нейрондық желілердің ең маңызды әрі тиімді қосымшаларының бірі болып табылатынын және есептік ақпарат сапасын арттыруға ықпал ететінін көрсетті. Ал сараптамалық жүйелердің, нейрондық желілердің және зияткерлік агенттердің есептік деректер сапасына әсері статистикалық тұрғыдан маңызды емес болып шықты. Генетикалық алгоритмдердің оң әсері Астанадағы кәсіби және технологиялық ортаның әлі күрделі жасанды интеллект технологияларын (сараптамалық жүйелер, нейрондық желілер, зияткерлік агенттер) тиімді қолдануға жеткілікті деңгейде жетілмегендігімен, бірақ практикалық талдау құралдарын дамытуға қолайлы жағдай жасағандығымен түсіндірілуі мүмкін.

Зерттеу қорытындысында бірқатар ұсынымдар тұжырымдалды, олардың ең маңыздылары бухгалтерлер мен практиктердің жасанды нейрондық желілер технологияларын қабылдауын кеңейту және оларды тереңірек түсіну қажеттілігіне қатысты.

Түйін сөздер: жасанды нейрондық желілер, сараптамалық жүйелер, нейрондық желілер, генетикалық алгоритмдер, зияткерлік агенттер.

Авторлардың биографисы

М.А. Жолаева, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Астана, Қазақстан

PhD, қауымдастырылған профессор, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық  университеті (Астана қ., Қазақстан, e-mail: ritazolaeva@gmail.com).

Д.Д. Қорғанбаева , Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Астана, Қазақстан

Экономика ғылымдарының магистрі Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті (Астана қ., Қазақстан, e-mail: dkorganbayeva04@mail.ru).

А.Н. Ракаева , Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Астана, Қазақстан

Э.ғ.к., доцент, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық  университеті (Астана қ., Қазақстан, e-mail: rakaeva@yandex.ru).

Жүктелулер

Как цитировать

Жолаева, М. ., Қорғанбаева , Д., & Ракаева , А. (2025). Бухгалтерлік есептегі көпөлшемді жасанды нейронды желілер. ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы, 154(4). https://doi.org/10.26577/be202515442