Межбюджетные отношения в современном Казахстане.Қазiргi заманғы Қазақстандағы бюджетаралық қатынастар

Аңдатпа

Распад Советского Союза осуществил значительный сдвиг казахстанской бюджетной системы от высоко централизованного «колониального» правительства к независимому суверенному государству. За годы независимости в условиях глобальных измерений мировой обстановки Казахстан пережил радикальную трансформацию общественно-политического строя. Действующая в настоящее время модель межбюджетных отношений и механизм распределения средств между бюджетами разных уровней недостаточно полно решают задачи, которые призвана обеспечить бюджетная политика государства. Данная статья прослеживает характеристики финансового и экономического поведения правительства, а именно рассматривается роль межбюджетных отношений в бюджетном устройстве страны и проблемы бюджетной ассиметрии. Показывается достаточно высокий удельный вес трансфертов – бюджетных изъятий и субвенций. Проводится анализ основных статистических показателей регионов. Раскрываются механизмы и инструменты межбюджетного выравнивания, направленные на укрепление финансовой базы местных бюджетов Мақалада аймақтардың арасындағы дифференциация мәселелері қарастырылған. Зерттеу үдерісінде талқыланғандар: жергілікті өкiлеттiктерге өздерінің меншiктi табыстарын қалыптастыруға шектелген аймақтық билiктер берілген, соған қоса салық түсiмдерiнiң көлемінiң өсуiне жеткiлiктi потенциалмен қамтамасыз етілмеген. Жергiлiктi бюджеттердiң меншiктi табыстар үлесінің төмендеу үдерiсi бақылануда. Жергiлiктi бюджеттердiң табыс бөлiгiн өздерінің қаражат көздерімен толтыру әлсіздігі республика аймақтарының көпшiлiгінің жоғары дәрежелі субвенциялылығымен анықталады. Кейбір субвенциалды облыстардың бюджеттерінде трансферттер 70%-ға дейiн барады.