Африка континентальды еркін сауда келісімін (AFCFTA) жүзеге асырудың Нигериядағы шағын және орта бизнеске әсері

Авторлар

  • Р. Рена Дурбан технологиялық университеті, Дурбан қ., Оңтүстік Африка Республикасы https://orcid.org/0000-0002-4156-8693
  • Дж.Э. Дейнма Риверс штаты университеті, Порт-Харкорт қ., Нигерия https://orcid.org/0009-0007-4922-547X

DOI:

10.26577/be156220266

Аңдатпа

Зерттеуде Африка континентіндегі еркін сауда келісімін (AfCFTA) жүзеге асырудың Нигериядағы шағын және орта бизнеске әсері бағаланады. Зерттеулерді осы мақсатқа жетуге бағыттайтын үш мақсат пен зерттеу бағдарламалары тұжырымдалды. Дэвид Рикардо, Адам Смит және Дэвид Юм (1971) ұсынған Еркін сауда теориясы, AfCTA-ның Нигериядағы шағын және орта бизнеске әсерін сипаттау үшін негіз болды. Зерттеуде Лагос штатының сауда палатасының платформасында тіркелген 1766 шағын және орта бизнес өкілдеріне сауалнама жүргізудің сипаттамалық әдісі қолданылды. Кездейсоқ үлгіні қолдана отырып, зерттелетін аймақтан 400 респонденттен (400 адам) іріктеме негізінде алынды. Респонденттерден деректерді жинау үшін 13 тармақтан тұратын құрылымдық сауалнама пайдаланылды. Дайын құрал үлгілері орташа және стандартты ауытқу арқылы біріктіріліп, талданды. Нәтижесінде, ең бастысы, материалдар мен енгізілетін ресурстар құнының төмендеуі, өндірістік қуаттылықтың ұлғаюы, тауарлар мен қызметтер бағасының төмендеуі және жабдық құнының төмендеуі Нигериядағы ШОБ үшін AfCFTA енгізудің оң салдары болып табылады және жергілікті өндірушілердің тауарлары мен қызметтеріне сұранысты төмендете отырып, жергілікті тауарлармен шетелдік бәсекелестікті күшейтеді. Жергілікті тауарлар мен арзан тауарлар ШОБ - қа әсер ететін басқа да маңызды факторларды айтпағанда, жергілікті өнімдермен бәсекелестікті күшейтеді, сонымен қатар сапасыз өнімді жылжыту және демпинг-бұл Нигериядағы ШОБ үшін AfCFTA-ны енгізудегі қауіп болмақ. Осылайша, зерттеу Нигериядағы жеке тұлғалар мен шағын және орта бизнеске өздеріне назар аударуды және африкалық емес елдердің тауарлары мен қызметтеріне деген көзқарасты өзгертуге тырысуды және тиісті үкіметтерге, соның ішінде Нигерияға, сауда келісімін тиімді орындауға бағытталған саясаттың жай ғана тұжырымдалмағанына, сонымен қатар қолданысқа енгізілгеніне көз жеткізуді ұсынды.

Түйін сөздер: AfCFTA, шағын және орта бизнес, Нигерия, халықаралық сауда, экономикалық даму.

Автор өмірбаяндары

  • Р. Рена, Дурбан технологиялық университеті, Дурбан қ., Оңтүстік Африка Республикасы

    Азия-Тынық мұхиты аймағында, Африкада және Еуропада 33 жылдан астам педагогикалық және ғылыми-зерттеу тәжірибесі бар экономика саласының аға профессоры. Қазіргі уақытта Оңтүстік Африка Республикасының Дурбан қаласындағы Дурбан технологиялық университетінің Басқару ғылымдары факультеті, Мемлекеттік басқару және экономика кафедрасының экономика профессоры қызметін атқарады. Сонымен қатар, Швейцариядағы Monarch Business School университетінің қосымша профессоры және бірнеше елдерде шақырылған профессор болып табылады. Ол халықаралық академиялық алаңдарда, соның ішінде BRICS зерттеу платформаларында белсенді қызмет атқарады. Профессор Рена 200-ден астам рецензияланатын ғылыми мақала мен 80-нен астам кітап тарауының авторы. Ол 400-ден астам халықаралық конференцияда негізгі баяндамалар жасаған. Ғылыми қызығушылықтары: даму экономикасы, білім экономикасы, мемлекеттік саясат, инклюзивті экономикалық өсу, жаһандану, шағын, микро және орта кәсіпкерлік (SMMEs), микронесиелеу және ауылдық кәсіпкерлікті дамыту. Оның Google Scholar профилі бойынша еңбектері 2100-нан астам рет дәйектелген; Хирш индексі (h-index) – 26, i10 индексі – 62 (Дурбан қ., Оңтүстік Африка Республикасы, e-mail: ravinder.rena@gmail.com ).

  • Дж.Э. Дейнма, Риверс штаты университеті, Порт-Харкорт қ., Нигерия

    Аспирант кафедры политологии факультета социальных наук Университета штата Риверс (Порт-Харкорт, Нигерия). Активно участвует в различных гуманитарных инициативах, особенно в программах по мотивации молодёжи и расширению прав и возможностей женщин в Нигерии. Научные интересы Джорджа включают традиционные стратегии урегулирования конфликтов, морскую безопасность в регионе дельты Нигера, ядерные угрозы в Балтийском регионе, угрозы кибербезопасности в Нигерии, а также распространение стрелкового оружия и лёгких вооружений (Порт-Харкорт, Нигерия, e-mail: ravinder.rena@gmail.com).

     

Жарияланды

2026-06-20

Журналдың саны

Нөмір 156 № 2 (2026): ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы

Бөлім

Without section

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Африка континентальды еркін сауда келісімін (AFCFTA) жүзеге асырудың Нигериядағы шағын және орта бизнеске әсері. (2026). Journal of Economic Research & Business Administration, 156(2). https://doi.org/10.26577/be156220266