Қонақжайлық саласының дамуы мен аймақтық теңсіздік арасындағы серпіндік байланыстарды бағалау
DOI:
10.26577/be156220262Аңдатпа
Бұл зерттеу Қазақстандағы қонақжайлылық индустриясының дамуы мен аймақтық теңсіздік деңгейі арасындағы байланысты талдайды. Зерттеудің мақсаты - динамикалық қатынастарды бағалау, олардың сипатын анықтау және әсер ету бағыттарын анықтау. Тақырыптың өзектілігі туризм секторының экономикалық теңсіздікті тегістеуді ынталандыруға және күшейтуге қабілетті аймақтық саясат құралы ретіндегі рөлін түсіну қажеттілігіне байланысты.
Зерттеуде 2001 жылдан 2023 жылға дейінгі кезеңдегі ел бойынша панельдік деректерді талдау қолданылады. Қонақжайлылық индустриясының дамуын бағалау үшін орналастыру орындарының саны, қызмет көрсетілген келушілер саны және осы сектордағы негізгі капиталға инвестиция көлемі сияқты көрсеткіштер қарастырылады. Аймақтық теңсіздік деңгейі Джини коэффициенті және жан басына шаққандағы жалпы аймақтық өнімнің (ЖӨӨ) вариация коэффициенті арқылы өлшенеді. Әдістеме деректердің негізгі сипаттамаларын анықтау үшін сипаттамалық статистикалық талдауды, сондай-ақ эконометрикалық модельдеуді қамтиды. Ең қолайлы панельдік деректер моделін (тұрақты немесе кездейсоқ әсерлері бар) таңдау үшін Хаусман тесті қолданылды. Алынған нәтижелер қонақжайлылық индустриясының дамуының аймақтық теңсіздікке және кедейлік тереңдігіне қалай әсер ететінін бағалауға мүмкіндік береді.
Зерттеу нәтижелері туризм инфрақұрылымының дамуы аймақтардың тұрақты өсуіне статистикалық тұрғыдан маңызды оң әсер ететінін, ал жастар арасындағы жұмыссыздықтың жоғары деңгейі мен кедейлік тереңдігі теңгерімді дамуға қол жеткізуге кедергі келтіретінін көрсетті. Сонымен қатар, инфляциялық процестер аймақтық ерекшеліктерге байланысты әртүрлі дәрежеде әсер етеді. Зерттеу нәтижелері туризмді аймақтық тұрақты даму стратегияларына енгізу және жұмыспен қамту бағдарламаларын жандандыру қажеттілігін көрсетеді. Ұсыныстар қонақжайлылық индустриясы арқылы теңсіздікті азайтуға және жергілікті экономикалық өсуді ынталандыруға ықпал ететін сараланған аймақтық саясатты қалыптастыруға бағытталған.
Түйін сөздер: қонақжайлылық индустриясы, аймақтық теңсіздік, панельдік деректер, Джини коэффициенті, эконометрикалық талдау.
