Проблемы занятости населения моногородов Восточно-Казахстанской области. Шығыс-Қазақ­ стан облысы моноқалалары­ ның халықты жұмыспен қамту мәселелері.

  • R Zakirov Новый­ эконо­ми­чес­кий­ универ­си­тет­ имени­ Т. Рыску­ло­ва

Аннотация

Данная статья описывает проблемы занятости в моногородах Восточно-Казахс­ танской области. С переходом на рыночные отношения в Казахстане тема проблемы занятости населения в моногородах стала весьма актуальной, ее мощное влияние на миграцию и воспроизводство населения привело к сокращению трудоспособного населения. В Восточно-Казахстанской области четыре моногорода – Риддер, Зыря­ новск, Курчатов и Серебрянск. Их слабое социально-экономическое положение бы­ ло связано с отсутствием работы, низкими денежными доходами, и как следствие, высоким уровнем безработицы и долей самозанятого населения, что явилось основ­ ной причиной миграционного оттока и тенденцией старения населения. Проблемы занятости моногородов Восточно-Казахстанской области стандартные с другими моногородами Казахстана, это острый дефицит трудовых ресурсов и квалифици­ рованных кадров как на градообразующем предприятии, так и в других отраслях экономики, тяжелые условия труда на градообразующем предприятии при низкой заработной плате, высокий риск маргинализации из-за нехватки рабочей силы и т.д. Программа развития моногородов на 2012-2020 годы введена наладить эффектив­ ную систему взаимодействия бизнеса, региональных органов власти и некоммерчес­ кого сектора в проблемных зонах поселений. Моногорода Восточно-Казахстанской области приняли Комплексные планы развития на 2013-2015 годы, в которых разра­ ботали комплекс мер по решению проблем занятости населения с учетом трудовых ресурсов городского сообщества.

Мақала Шығыс-Қазақстан облысы моноқалаларының жұмыспен қамту мәселеле­ ріне арналған. Қазақстанның нарықтық қатынастарға өтуімен байланысты моноқала­ лардағы жұмыспен қамту мәселелері ең көкейкесті болып шықты, оның миграцияға және халықтың ұдайы өсуіне ықпалы еңбекке қабілетті халықтың қысқаруына әкел­ ді. Шығыс-Қазақстан облысыңдағы төрт моноқалалар Риддер, Зыряновск, Курчатов Серебрянск және олардың әлсіз әлеуметтік-экономикалық жағдайы жұмыстың жоқ­ тығымен, ақшалай табыстың төмендігімен байланысты болды, және соның салда­ ры ретінде жұмыссыздықтың және өз бетінше жұмыспен қамтылғандар сан жоғары деңгейіне әкелді, бұл миграциялық ағылудың және халықтың қартаю үрдісінің негізгі себебі болып табылды. Шығыс-Қазақстан облысы моноқалаларының жұмыспен қам­ ту мәселелері Қазақстанның басқа да моноқалаларымен салыстырғанда стандартты болып табылады, бұл қала құраушы кәсіпорындарымен қатар, экономиканың басқа да салаларындағы еңбек ресурстары мен білікті мамандардың тапшылығы, қала құ­ раушы кәсіпорындарындағы төмен жалақы жағдайындағы ауыр еңбек жағдайлары, жұмыс күшінің жетіспеушілігінен маргинализацияның жоғары қатері және т.б.

Литература

1 Вебер­ М. Город­. Обни­нск­, 1996 /http://rels.obninsk.com/Cd/Sdc/free/edu/Lm/sup-07.htm.

2 Попов­ В.Г., Китаев­ В.В., Чевтаева­ Н.Г., Лан­го О.И. Градо­об­ра­зующее­ предприятие­ и уп­равле­ние­ соци­аль­ной­ сферой­ мало­го­ север­но­го­ го­рода­: соци­оло­ги­чес­кий­ анализ­. – Екате­рин­бург­: УрАГС, 2004. – 212 с.

3 Конку­рен­тос­по­соб­ность­ регионов­ Каза­х­стана­: потен­циал­ и меха­низ­мы­ повы­ше­ния­: коллек­тив­ная­ моног­ра­фия­ Инс­ титу­та­ эконо­ми­ки­ КН МОН РК, посвя­щен­ная­ 60-летию­ / под редак­цией­ Н.К. Нурла­но­вой­. – Алма­ты­: ИЭ КН МОН РК, 2012.
– 288 с.

4 Програм­мы­ разви­тия­ моно­го­ро­дов­ на 2012-2020 годы­ Постанов­ле­ние­ Прави­тель­ст­ва­ Респуб­ли­ки­ Каза­хс­тан­ от 25

мая 2012 года­ № 683.

5 Моно­го­ро­да­ Каза­х­стана­: мето­ди­чес­кие­ осно­вы­ оценки­ состоя­ния­ и направ­ле­ния­ разви­тия­ / под редак­цией­ Н.К. Нур­ лано­вой­. – Ал­маты­: Инсти­тут­ эконо­ми­ки­ КН МОН РК. – 2014. – 256 с.

6 Уалтаева­ А.С. Насе­­ле­ние малых­ горо­­дов Каза­­х­стана (соци­­ально-демог­­ра­фи­чес­кий аспект­ на приме­­ре Восточ­­но­го реги­­она) / Алтын­ Уалтаева­. – Алма­­ты, 2011. – 198 с.

7 Отчет­ный­ доклад­ по соци­ально­-эконо­ми­чес­ко­му­ разви­тию­ горо­да­ Сереб­рянс­ка­ Зыря­но­вс­ко­го­ района­ ВКО за 2012

год.pandia.ru/text/77/514/28067.php

8 Комплекс­ный­ план разви­тия­ го­рода­ Риддер­ на 2013-2015 годы­ Восточ­но­-Каза­хс­танс­кой­ облас­ти­ от 14 ноября­ 2012

года­. ridder.gov.kz/index

9 Комплекс­ный­ план разви­тия­ го­рода­ Зыря­но­вск­ на 2013-2015 годы­ Восточ­но­-Каза­хс­танс­кой­ облас­ти­ от 14 ноября­

2012 года­. resurs.kz/catalog/akimzyriangov

10 Комплекс­ный­ план раз­вития­ го­рода­ Курча­тов­ на 2013-2015 годы­ Восточ­но­-Каза­хс­танс­кой­ облас­ти­ от 14 ноября­ 2012

года­. kurchatov.vko.gov.kz/ru/akim.htm

11 Комплекс­ный­ план разви­тия­ горо­да­ Сереб­рянск­ на 2013-2015 годы­ Восточ­но­-Каза­хс­танс­кой­ облас­ти­ от 14 ноября­
2012 года­.serebryansk.ru
Как цитировать
ZAKIROV, R. Проблемы занятости населения моногородов Восточно-Казахстанской области. Шығыс-Қазақ­ стан облысы моноқалалары­ ның халықты жұмыспен қамту мәселелері.. Вестник КазНУ. Серия Экономическая, [S.l.], v. 107, n. 1, apr. 2016. ISSN 2617-7161. Доступно на: <https://be.kaznu.kz/index.php/math/article/view/909>. Дата доступа: 17 june 2021

Ключевые слова

Программа развития моногородов; занятость населения; тру­довые ресурсы; миграционный отток; моногорода ВКО; Комплексный план развития. Моноқалаларды дамыту бағдарламасы; халықты жұмыспен қамы­ту; еңбек ресурстары; миграциялық ағылу; ШҚО моноқалалары