Салық жүйесiнің даму үрдiсi және оның Қазақстан Республикасының экономикалық дамуына әсерi. Тенденции развития налоговой системы и ее влияние на экономический рост Казахстана.

  • O. A. Yanovskaya Financial Academy
  • A. S. Salimzhanova Kazakh – British Technical University

Аннотация

Мақалада Қазақстан Республикасының салық жүйесі қарастырылған. Нарықтық қатынастардың дамуы кезінде салық салу ең маңызды және күрделi мәселелердiң бiрi болып табылады, өйткенi ол мемлекеттің қаржылық ресурстарының қалыптасуына қатысты. Салық рөлінің қоғамның әлеуметтiк-экономикалық дамуында ұдайы өсуі мемлекетте нарықтық өзгерiстердiң жетiстiгiне алып келедi. Бүгінгі таңда Қазақстанда 2009 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енген салық кодексі заңды түрде қабылданған. Қазақстанда түрлі елдермен 35-ке жуық қос салық салуды болдырмау туралы конвенция жұмыс істейді. Айтылмыш конвенциялар салық кодексінен басым, бірақ оның қолданысы белгілі ережелерге сәйкес келу керек. Қазақстан Республикасындағы салық жүйесін келесі түрлерге бөлуге болады: заңды тұлғалар (компаниялар) төлейтін салық, табыс салығы және еңбекақы салығы. Мемлекет бюджетінің неғұрлым көп бөлігін мынадай салық түрлері құрайды: корпоративтік табыс салығы, қосымша құнға салынатын салық, табыс салығы және акциздер. Бірінші бөлімде Қазақстан экономикасы жайында жалпы мәліметтер берілген. Екінші бөлімде қазіргі кездегі салық политикасы және салық жүйесінің мемлекеттің экономикалық дамуына әсері жайында сөз қозғалады. Соңғы бөлімде қорытынды берілген.


В статье рассматривается налоговая система Республики Казахстан. В условиях развития рыночных отношений налогообложение является одной из наиболее важных и сложных проблем, так как связана с формированием финансовых ресурсов государства. Неуклонное повышение роли налогов в социально-экономическом развитии общества приводит к успеху рыночных преобразований, осуществляемых в государстве. В Казахстане, налогообложения регулируется Налоговым кодексом, который вступил в силу с 1 января 2009 года. В Казахстане также работают более 35 конвенций об избежании двойного налогообложения с различными странами. Данные конвенции превалируют над Налоговым кодексом, но их применение должно соответствовать установленным порядкам. Налоговая система в Республики Казахстан может быть разбита на такие составляющие, как налог юридических лиц, подоходный налог, налог на заработную плату. Такие налоги, как корпоративный подоходный налог, налога на добавленную стоимость, подоходный налог и акцизы составляют большую часть доходов бюджета. После общего введения, которая дает общее представление об экономике Казахстана, второй раздел описывает текущую налоговую политику и влияние налоговой системы на экономический рост страны. В последнем разделе дается заключение

Литература

1. Law of Republic of Kazakhstan from July 21, 2011 “Law on Taxes and other obligatory Payments to the Budget”.

2. Hodorovich M.I., 1997, Almaty, “Taxation of Individuals”, p. 25 – 26.

3. Kamozhnova E., August 15, 2002, “The tax system: what should it be?” Legal Newspaper – “Kazakhstan: Economy and Life”,p. 24-26.

4. Bernheim, Douglas B., 2002. “Taxation and Saving,” in Alan J. Auerbach and Martin Feldstein, eds., Handbook of Public Economics,
vol. 3 (Amsterdam: North-Holland).

5. Bulgakbaev B. Taxes, which we choose and from which we run: [The tax system in Kazakhstan] / / Legal Newspaper – 1996 –17 July.

6. Marsden, K., 1990. “Taxes and growth”, in R.M. Bird and O. Oldman, eds., Taxation in Developing Countries, Johns Hopkins University Press, Baltimore, pp. 23-34.

7. A. Melnichenko Kazakhstan’s tax experience can be useful for us. Proceedings of the Conference on the establishment of the Single Tax Code of the countries – members of the Eurasian Economic Community.

8. Herald Tax Service of the Republic of Kazakhstan № 2 (66) / 2011.

9. Retrieved on 04.08.2013.

10. Retrieved on 07.07.2013.
Как цитировать
YANOVSKAYA, O. A.; SALIMZHANOVA, A. S.. Салық жүйесiнің даму үрдiсi және оның Қазақстан Республикасының экономикалық дамуына әсерi. Тенденции развития налоговой системы и ее влияние на экономический рост Казахстана.. Вестник КазНУ. Серия Экономическая, [S.l.], v. 99, n. 5, p. 82-87, apr. 2015. ISSN 2617-7161. Доступно на: <https://be.kaznu.kz/index.php/math/article/view/510>. Дата доступа: 13 apr. 2021

Ключевые слова

Қазақстан Республикасының салық жүйесі; салық жүйесінің ықпалы; экономикалық өсу; салық политикасы; салық түсімдері; налоговая система в Казахстане; влияние налоговой системы; экономическое развитие; налоговая политика; налоговые поступления;