Сравнительный анализ внешней задолженности Республики Казахстан и отдельных стран СНГ. Қазақстан Республикасы мен кейбір ТМД елдерінің сыртқы қарыздарының салыстырмалы талдауы

  • G. M. Kalkabaeva Карагандинский экономический университет Казпотребсоюза

Аннотация

В статье рассматриваются проблемы внешней задолженности Казахстана, связанные с наличием значительного объема внешнего долга, низкой эффективностью использования ряда внешних заимствований. При этом проводится подробный сравнительный анализ показателей внешнего долга Республики Казахстан и отдельных стран СНГ на основе статистических материалов Всемирного Банка за период 2008-2011 гг. В развитии ситуации с внешним долгом Республики Казахстан прослеживаются тенденции, которые в будущем могут спровоцировать развитие долгового кризиса. В этих условиях отсутствие четкой программы улучшения долговой ситуации может привести к дальнейшему углублению имеющихся негативных тенденций, поставив социально-экономическое развитие страны в ближайших десятилетиях в зависимость от решения проблемы внешней задолженности. Для определения перспектив заимствований Казахстаном в статье производится расчет оптимально допустимого уровня внешнего долга на среднесрочную перспективу. Необходимость снижения темпов роста внешнего долга Республики Казахстан обуславливает принятие ряда мер по оптимизации процесса привлечения и использования внешних займов. В связи с этим автором предлагаются определенные рекомендации по повышению эффективности управления внешним долгом Казахстана на современном этапе.

Мақалада Қазақстанның үлкен көлемдегі сыртқы қарызымен, бірқатар сыртқы ақшалай тартуларды пайдаланудың төмен тиімділігімен байланысты мәселелері қарастырылады. Осыған орай мақалада Бүкіләлемдік банктің 2008-2012 жылдар аралығындағы статистикалық материалдар негізінде Қазақстан Республикасы мен кейбір ТМД елдерінің сыртқы қарыздарын салыстырмалы талдаудың көрсеткіштері анықталып, қорsтындылар шығарылған. Қазақстан Республикасының сыртқы қарызының динамикасында, болашақта елімізде қарыздық дағдарысқа әкеліп соғатын, үрдістер байқалады. Бұл жағдайда қарыздық ситуацияны жақсартатын анық, жан-жақты дәлелденген бағдарламаның болмауы орын алып отырған негативтік үрдісті әрі қарай тереңдетіп, еліміздің жақын онжылдықтарында әлеуметтік-экономикалық дамуын, көбінесе, сыртқы қарыздар мәселелерін шешумен байланыстыруы мүмкін. Осыған орай, Қазақстанның сырттан қаржы тарту болашағын анықтау үшін, мақалада ортамерзімдік болашаққа сыртқы қарыздың тиімді денгейі есептеліп шығарылған. Сонымен қатар Қазақстан Республикасының сыртқы қарызының өсу қарқынын төмендету қажеттілігі сыртқы қарыздарды тарту үдерісін және пайдалануды оптималдау бағытында бірқатар тиісті шараларды қабылдауды талап етеді. Осыған байланысты мақала авторы қазіргі заман жағдайларына сәйкес Казақстанның сыртқы қарызын тиімді басқару жолдары жайында өзінің ойларын ұсынады.

Литература

1 External debt statistics: guide for compilers and users. – Washington, D.C.: International Monetary Fund, 2003. – P. 309.

2 The World Bank. Indicator. External debt. / [Электронный ресурс]. – Режим доступа: http://data. worldbank.org/indicator/ DT.DOD.DECT.CD (дата обращения 20.05.2013 г.)

3 Платежный баланс и внешний долг за 2012 год. Сайт Национального Банка Республики Казахстан. / [Электронный ресурс]. – Режим доступа: http://www.nationalbank.kz /cont/publish426299_10452. pdf (дата обращения 20.05.2013 г.)

4 Турежанова М. Бюджет подкрепляется еврооблигациями //Казахстанская правда. – 1 февраля 2013 года.

5 Основные направления денежно-кредитной политики на 2013 год, одобренные Постановлением Правления Национального Банка РК 25 января 2013 года.

6 Прогноз социально-экономического развития Республики Казахстан на 2013-2017 годы, одобренный на заседании Правительства РК 28 августа 2012 года.

7 Концепция по управлению государственным и валовым внешним долгом в Республике Казахстан, одобренная Указом Президента Республики Казахстан от 29 декабря 2006 года, №234.
Как цитировать
KALKABAEVA, G. M.. Сравнительный анализ внешней задолженности Республики Казахстан и отдельных стран СНГ. Қазақстан Республикасы мен кейбір ТМД елдерінің сыртқы қарыздарының салыстырмалы талдауы. Вестник КазНУ. Серия Экономическая, [S.l.], v. 98, n. 4, p. 59-68, apr. 2015. ISSN 2617-7161. Доступно на: <https://be.kaznu.kz/index.php/math/article/view/370>. Дата доступа: 13 apr. 2021

Ключевые слова

внешний долг; займы; государственный долг; резервы; прогноз; сыртқы қарыз; несие; мемлекеттік қарыз; резервтер; болжам;