Сақтандыру компаниясындағы қызметтің өзіндік құнының қалыптасуы, шығындары және резервтердің құрылуы мен олардың есебінің жүргізілу ерекшеліктері Формирование страховых резервов и особенности ведение их бухгалтерского учета, расходы и себестоимость операц

  • N. B. Aldabergen Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

Аннотация

Бұл мақалада Қазақстанда сақтандыру компанияларындағы бухгалтерлік есепті жүргізудің ерекшелігі, яғни сақтандыру компаниясындағы қызметтің өзіндік құнының қалыптасуы, шығындары және резервтер құрылу мен олардың есебінің жүргізілу ерекшеліктері қарастырылған.Сақтандыру резервтері дегеніміз – сақтандырушы сақтандыру сыйақыларынан құрайтын, келісімшарттары негізінде сақтанушы төлейтін сақтандыру қорының ақша қаражаттары. Сақтандыру резервтері сақтандырушылардың немесе/және қайта сақтандырушылар сақтандыру немесе қайта сақтандыру бойынша міндеттемелерді өтелуін қамтамасыз ету үшін бағытталған. Сақтандыру шығындары өз кезегінде сақтандыру қызметінің өзіндік құнын құрап, келесідей шығындарды қамтиды: сақтандыру ұйымдарының штаттық немесе штаттық емес қызметкерлерінің еңбекақысын, жалдау бойынша шығындар, электр энергиясына кететін төлемдер, жылыту және сумен қамтамасыз ету шығындары, пошталық-телеграф, телефон шығындары, iссапар шығындары, сонымен қоса компанияның қызметін жүзеге асыруға кететін басқа шығындары. Шығындардың құрамы мен құрылымын екі өзара байланысты экономикалық процесс анықтайды: сақтанушы алдындағы міндетті өтеу және сақтандыру ұйымдарының қызметін қаржыландыру. Осы аталған барлық шығындар сақтандыру операцияларының өзіндік құнын құрайды.

В статье рассматривается формирование страховых резервов и особенности ведение их бухгалтерского учета, расходы и себестоимость страховых операций. Страховые резервы – денежные средства страхового фонда, формируемые из страховых взносов (страховой премии), которые платит страхователь по договору страхования. Страховые резервы предназначены для обеспечения исполнения страховщиком и/или перестраховщиком обязательств по страхованию и/или перестрахованию. Расходы представляют собой себестоимость страховых операций и включают следующие расходы страховщика: оплату труда штатных и нештатных работников страховой организации, аренду помещения, плату за электроэнергию, отопление, водоснабжение, почтово-телеграфные, телефонные расходы, командировочные расходы, другие расходы компании, связанные с выполнением ею своей деятельности. Состав и структуру расходов определяют два взаимосвязанных экономических процесса: погашение обязательств перед страхователями и финансирование деятельности страховой организации. В совокуп ности эти расходы представляют собой себестоимость страховых операций.

Литература

1 Қалабаева А.Б. Сақтандыру қызметінің есебі мен аудитін ұйымдастыру ерекшеліктері// Көкшетау экономика және менеджмент институтының жаршысы. – Көкшетау, 2006. – №1. – 96-100 б.

2 Маянлаева Г.И. Сақтандыру ісінің теориясы және тәжірибесі. – Алматы, 2011. – 189 б.

3 «Жалпы сақтандыру» саласындағы сақтандыру және қайта сақтандыру бойынша операцияларды бухгалтерлік есепке алу жөніндегі нұсқаулық: – Алматы, 2004. 16 сәуір – №16 қаулысымен бекітілген// Егемен Қазақстан. – 2004.– 22 мамыр. – (№130)-6 б.

4 Кикбаева Г.Ж. Сақтандыру нарығының құрылымы және жіктелуі// ҚазҰУ хабаршысы. – Алматы, 2006. – №1. – 96-100 б.
Как цитировать
ALDABERGEN, N. B.. Сақтандыру компаниясындағы қызметтің өзіндік құнының қалыптасуы, шығындары және резервтердің құрылуы мен олардың есебінің жүргізілу ерекшеліктері Формирование страховых резервов и особенности ведение их бухгалтерского учета, расходы и себестоимость операц. Вестник КазНУ. Серия Экономическая, [S.l.], v. 97, n. 3, p. 138-144, apr. 2015. ISSN 2617-7161. Доступно на: <https://be.kaznu.kz/index.php/math/article/view/353>. Дата доступа: 16 jan. 2021

Ключевые слова

сақтандыру резервтері; сақтандыру ұйымдарының шығындары; сақтандыру операциялары; сақтандыру қызметтерінің өзіндік құны; сақтандыру тарифтері; страховые резервы; расходы страховых организаций; страховые операции; себестоимость страховых операций;