Развитие агропромышленного комплекса как основа определения конкурентоспособной специализации экономики Казахстана. Агроөнеркәсіптік кешенінің дамуы Қазақстан экономикасының бәсекеге қабілеттілігін мамандандандыруын анықтау негізі ретінде.

  • Zh. Т. Konurbayeva Восточно-Казахстанский государственный технический университет им. Д. Серикбаева
  • A. M. Zakimova Восточно-Казахстанский государственный технический университет им. Д. Серикбаева

Аннотация

Агропромышленный комплекс (АПК) объединяет все отрасли хозяйства, принимающие участие в производстве сельскохозяйственной продукции, ее переработке и доведении до потребителя. Значение его не только в обеспечении продовольственной безопасности государства, но и в том, что он существенно влияет на занятость населения и эффективность всего национального производства. Казахстан, в силу присущих ему природных, климатических и географических особенностей, а также специфических условий и традиционных трудовых навыков коренного населения, издавна считается одной из крупнейших животноводческих стран. В Казахстане почти половина населения живет в селе, но именно сельское хозяйство стало самой слабой отраслью, которая требует правильно подобранного последовательного подхода к реформированию. В настоящее время в Казахстане, в структуре стоимости валовой продукции сельского хозяйства на долю животноводства приходится более 52%. Животноводство влечет за собой мультипликативный эффект в экономике. Мясопереработка, переработка шерсти (пряжа, текстиль, одежда), переработка кожи (обувь, мебель и др.) – это диверсификация в растениеводстве и огромный социальный эффект: круглогодичная занятость, в том числе для женского населения, увеличение доходов сельского жителя. В связи с этим для Казахстана определение конкурентоспособной специализации экономики на основе диверсификации АПК республики является стратегический важным направлением.

Агроөнеркәсіптік кешен (АӨК) ауылшаруашылық өнімін өндіруге, оны қайта өңдеуге және тұтынушыға жеткізуге қатысатын барлық салаларды қамтиды. Оның маңыздылығы тек қана мемлекеттің азық-түлік қауыпсіздігін қамтамасыз ету ғана емес, жалпы ұлттық өндірістің тиімділігін және тұрғындардың жұмыспен қамтамасыз етілуіне үлкен әсерін тигізу. Қазақстан өзініне тиесілі табиғи, климаттық және географиялық ерекшеліктеріне сай, және тұрғылықты халықтың дәстүрлі еңбек дағдыларына, өзгешіліктеріна қарай ертеден ірі мал шаруашылық елдердің біріне жатады. Қазақстанда халықтың жартысына жуығы ауылда тұрады, соған қарамастан ауыл шаруашылығы ең әлсіз сала болып қалды, ол өзіне дұрыс таңдалған дәйекті өзгерістерді талап етеді. Қазіргі кезде Қазақстанда ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің құнының құрамындағы мал шаруашылығының үлесі 52% дан жоғары. Экономикада мал шаруашылығы мультипликативті әсерге әкеледі. Бұл деген ет өнімдері, жүнді қайта өңдеу (жіп, мата, киім-кешек), тері өңдеу (аяқ киім, жиһаз және т.б.), өсімдік шаруашылығының диверсификациясы және зор әлеуметтік әсері: жыл бойындағы еңбекпен қамтылу, соның ішінде әйел адамдардың, ауыл тұрғындарының кірісін арттыру. Сондықтан Қазақстан үшін республиканың АӨК диверсификациясының негізінде экономиканың бәсекеге қабілеттілігін анықтау стратегиялық маңызды бағыт болып табылады.

Литература

1. Портер М. Международная конкуренция: пер. с англ. / под ред. В.Д. Щетинина. – М.: Международные отношения,1993. – 725с.

2. Оболенский В.П. Российская экономика в глобальных мирохозяйственных связях: проблемы конкурентоспособности
// Проблемы прогнозирования. – 2001. - № 4. – С.49-57.

3. Porter Michael E. The competitive advantage of nations. – N.-Y., 1990. – P.25.

4. Официальный сайт – http://www.nomad.su

5. Официальный сайт Министерства экономического развития и торговли Республики Казахстан –http://www.rfcaratings. kz/ ru / node/ 120

6. Послание Президента Республики Казахстан Н.А. Назарбаева народу Казахстана от 28.01.2011 г. «Новое десятилетие
– новый экономический подъем – новые возможности Казахстана» www.akorda.kz

7. Составлено авторами по результатам обработки данных «Производство мяса: свинина, говядина и птица. Тенденции
мировой торговли». «Зерно» Журнал современного агропромышленника - http://zerno-ua.com/?p=10555

8. Агентство Республики Казахстан по статистике – сельское хозяйство [Электронный ресурс]. – Режим доступа: http://
www.stat.gov.kz

9. Новости Казахстана – Агентство международной информатизации newskaz.ru/economy/20130305/4843797.html

10. Официальный сайт – www.zakon.kz
Как цитировать
KONURBAYEVA, Zh. Т.; ZAKIMOVA, A. M.. Развитие агропромышленного комплекса как основа определения конкурентоспособной специализации экономики Казахстана. Агроөнеркәсіптік кешенінің дамуы Қазақстан экономикасының бәсекеге қабілеттілігін мамандандандыруын анықтау негізі ретінде.. Вестник КазНУ. Серия Экономическая, [S.l.], v. 103, n. 3, p. 31-40, mar. 2015. ISSN 2617-7161. Доступно на: <https://be.kaznu.kz/index.php/math/article/view/215>. Дата доступа: 17 apr. 2021

Ключевые слова

агропромышленный комплекс; сельское хозяйство; животноводства; диверсификация сельского хозяйства; конкурентоспособная специализация; агроөнеркәсіптік кешен; ауыл шаруашылығы; мал шаруашылығы; ауыл шаруашылығының диверсификациясы;