Қазақстанда жалпыға бірдей декларациялау енгізудің объективтік қажеттігі. Объективная необходимость введения всеобщего декларирования в Казахстане.

  • M. Zh. Аrzayeva

Аннотация

Соңғы уақытта азаматтардың табыстары мен мүліктерін декларациялау мәселесі кеңінен талқыланып жүрген тақырыптардың бірі. Жалпы бірдей декларациялаудың енгізілуінің басты мақсаты экономиканың көлеңкелі секторының көлемін қысқарту болып танылады. Соынмен бірге жалпыға бірдей декларациялаудың енгізілуі бір жағынан жеке тұлғалардан алынатын табыс салығының толықтылығы мен мерзімділігін жаппай қадағалауға, екінші жағынан заңсыз табыс мөлшерін айқындауға мүмкіндік береді. Қазіргі кезде Қазақстанда жеке тұлғалардың табыстар мен мүліктеріне салынатын салық ставкасы төмен пайызының қолданылуына қарамастан, салықтан жалтару фактілері тыйылар емес.Осы орайда қандай да бір салық жеңілдігін бергеннен гөрі, жеке тұлғаның өзіне немесе жеке тұлғаның кейбір шығындарын өтеу бойынша заңды тұлғаның шығындарын шегерімге енгізуге рұқсат беру әлдеқайда тиімдірек болып табылады. Демек, ел Үкіметі осындай жол арқылы азаматтардың (жеке тұлғалардың) салық декларациясында келтірілген мәліметтері арқылы нақты табыстарын бақылауды мақсат етіп отыр. 2017 жылдан бастап мемлекеттік қызметкерлер, мемлекеттік кәсіпорындар мен ұлттық компниялардың жұмыскерлері 2020 жылдан барлық тұрғындар жаңа форматта табыстары мен мүліктері туралы декларацияны алғашқылардың бірі болып тапсырмақшы.  В последнее время одной из обсуждаемых тем является введение всеобщего декларирования доходов и имущества граждан. Ее основной целью является сокращение объемов теневого сектора экономики, а также введение всеобщего декларирования доходов, которые, с одной стороны, обеспечит возможность всеобъемлющего контроля за полнотой и своевременностью уплаты налогов с населения. С другой – это позволит выявить нелегальные доходы. В настоящее время при наличии в Казахстане достаточно низких налоговых ставок на доходы и имущество населения масштабы уклонения от уплаты налогов остаются достаточно большими. В связи с этим более эффективным является предоставление налоговых вычетов налогоплательщику, чем предоставление льгот, либо отнесение на вычеты расходов юридического лица по компенсации отдельных расходов работника. Правительство, таким образом, надеется обеспечить всеобъемлющий контроль над отражением фактических доходов граждан (физических лиц) в их налоговых декларациях. C 2017 года государственные служащие, работники государственных предприятий и национальных компаний начнут первыми предоставлять декларацию о доходах и имуществе в новом формате, а с 2020 года – все население.

Литература

1 «ҚР азаматтары мен мекендеу қағазы бар тұлғалардың табыстары мен мүліктерін жалпыға бірдей декларациялауға өту Тұжырымдамасы және ҚP азаматтары мен мекендеу қағазы бар тұлғалардың табыстары мен мүліктерін жалпыға бірдей декларациялауға өту бойынша іс-шаралар Жоспарын бекіту туралы » ҚР Үкіметінің №975 қаулысы. 23.09.2010.
2 Назарбаев Н. «Ұлт жоспары ‒ нақты 100 қадам », http://www.akorda.kz
3 Закон РК «О внесении изменений по вопросам декларирования доходов и имущества физических лиц» от 18.11.2015
4 ҚР Салық Кодексі, 01.01.2016 ж. жағдай бойынша.
5 Тусупбеков М.Б., т.
б. О внедрении в Республике Казахстан всеобщего декларирования доходов и имущества [Электрон. ресурс] // G-Global – 26.07.2013 – URL: http://www.group-global.org/
Как цитировать
АRZAYEVA, M. Zh.. Қазақстанда жалпыға бірдей декларациялау енгізудің объективтік қажеттігі. Объективная необходимость введения всеобщего декларирования в Казахстане.. Вестник КазНУ. Серия Экономическая, [S.l.], v. 114, n. 2, nov. 2016. ISSN 2617-7161. Доступно на: <https://be.kaznu.kz/index.php/math/article/view/1286>. Дата доступа: 07 mar. 2021

Ключевые слова

taxation; individual person; income; property; declaration.