Өнеркәсіп кәсіпорындарында жауапкершілік орталықтары бойынша шығындар есебін ұйымдастыру. Организация учета затрат по центрам ответственности в промышленных предприятиях.

  • M. I. Kasseinova

Аннотация

Өнеркәсіп кәсіпорындарында жауапкершілік орталықтары бойынша шығындар есебін ұйымдастыру қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына (ҚЕХС) сәйкес жүргізуіне байланысты өзекті болып табылады. Сонымен қатар, жауапкершілік орталықтарының тиімді жұмысы басқарушылық есепті жүргізу үшін өте маңызды. Осы тұрғыдан жауапкершілік орталығы түсінігі әртүрлі ғалымдардың көзқарасы бойынша талданып, қарастырылды. Мақалада жауапкершілік орталықтарының жіктелуі келтірілген, яғни шығындар орталығы, сату орталығы, пайда орталығы, инвестиция орталығы. Сонымен қатар «жауапкершілік орталығы » мен «шығындардың пайда болу орындары » ұғымдары арасындағы айырмашылық көрсетілді. Жауапкершілік орталықтарын анықтауда қойылған міндеттер көрсетілді және де оларды құрудың артықшылығы мен кемшілігі талданды. Есепті шығындар орталықтары бойынша ойдағыдай ұйымдастыру үшін міндеттер анықталды. В настоящие время является актуальной организация учета затрат по центрам ответственности в промышленных предпритиях согласно международным стандартам финансовой отчетности (МСФО) Республики Казахстан. Также эффективная работа центров ответственности очень важна для ведения управленческого учета. Вместе с тем, понятие центра ответственности рассмотрено и проанализировано в трудах многих ученых. В статье рассмотрена классификация центров ответственности, в том числе центр затрат, центр продаж, центр прибыли, центр инвестиции. Определены различия между понятиями «центр ответственности » и «места возникновения затрат ». При выделении центров ответственности поставлены задачи, проведен анализ достоинств и недостатков при формирования центров ответственности. Определены ряд задач для успешной организации учета по центрам затрат.

Литература

1 Тайгашинова К.Т. Басқару есебі: Оқу құралы. Қазақ тілінде 1-рет шығ. – / Аударған М.Қ.Акишев. Алматы: LEM, 2011. - 332 б.
2 Вахрушина М.А. Бухгалтерский управленческий учет [Текст]: Учебник для вузов / М.А. Вахрушина. – 2-е изд., доп. и пер. – М.: ИКФ Омега- Л; Высш.шк., 2002. – 528 с., с. 71
3 Ивашкевич, В.Б. Бухгалтерский управленческий учет [Текст]: Учебник для вузов / В.Б. Ивашкевич. – М.: ЭкономистЪ, 2004. – 625 с., с.155
4 Лейкин, Д.В. Определение центров ответственности [Текст]: / Д.В.Лейкин //Менеджмент в России и за рубежом. – 2006. – №8. – С.15-20.
5 Костормина Д.В.Управление затратами и прибылью предприятия на основе организации центров финансовой ответственности [Текст]: / Д.В. Костормина // Финансовый менеджмент. – 2004. – № 4. – С. 9-15.
6 Палий В.Ф. Управленческий учет издержек и доходов (с элементами финансового учета)/ Палий В.Ф. – М.:ИНФРА-М, 2006. – 279 с.
7 Каверина О.Д. Управленческий учет: приемы, методы, процедуры [Текст]: / О.Д.Каверина. – М.: Финансы и статистика, 2003. – С. 285.
8 Кондраков Н.П., Иванова М.А. Бухгалтерский управленческий учет: учебное пособие. [Текст]:/ Н.П.Кондраков, М.А.Иванова. – М.:ИНФРА – М, 2003. – С. 124.
9 Э.Аткинсон, Р.Банкер, Р.Каплан, С.Янг. Управленческий учет. – 3-е издание: пер. с англ. – М.: Издательский дом «Вильямс», 2005. – с.: ил. – Парал. тит. англ. – 878 с.
10 Безруких П.С., Кашаев А.Н., Комиссарова И.П.. Учет затрат и калькулирование в промышленности (Вопросы теории, методологии и организации). – М.: Финансы и статистика, 1989. – 223 с.
Как цитировать
KASSEINOVA, M. I.. Өнеркәсіп кәсіпорындарында жауапкершілік орталықтары бойынша шығындар есебін ұйымдастыру. Организация учета затрат по центрам ответственности в промышленных предприятиях.. Вестник КазНУ. Серия Экономическая, [S.l.], v. 114, n. 2, nov. 2016. ISSN 2617-7161. Доступно на: <https://be.kaznu.kz/index.php/math/article/view/1262>. Дата доступа: 17 may 2021

Ключевые слова

жауапкершілік орталығы; шығын орталығы; шығындар есебін ұйымдастыру; өнеркәсіп; кәсіпорын; басқарушылық есеп. центр ответственности; центр затрат; организация учета затрат; промышленность; предприятие; управленческий учет.