Сравнительный анализ внешней задолженности Республики Казахстан и отдельных стран СНГ. Қазақстан Республикасы мен кейбір ТМД елдерінің сыртқы қарыздарының салыстырмалы талдауы (Вестник КазНУ. Серия Экономическая, 2015)
В статье рассматриваются проблемы внешней задолженности Казахстана, связанные с наличием значительного объема внешнего долга, низкой эффективностью использования ряда внешних заимствований. При этом проводится подробный сравнительный анализ показателей внешнего долга Республики Казахстан и отдельных стран СНГ на основе статистических материалов Всемирного Банка за период 2008-2011 гг. В развитии ситуации с внешним долгом Республики Казахстан прослеживаются тенденции, которые в будущем могут спровоцировать развитие долгового кризиса. В этих условиях отсутствие четкой программы улучшения долговой ситуации может привести к дальнейшему углублению имеющихся негативных тенденций, поставив социально-экономическое развитие страны в ближайших десятилетиях в зависимость от решения проблемы внешней задолженности. Для определения перспектив заимствований Казахстаном в статье производится расчет оптимально допустимого уровня внешнего долга на среднесрочную перспективу. Необходимость снижения темпов роста внешнего долга Республики Казахстан обуславливает принятие ряда мер по оптимизации процесса привлечения и использования внешних займов. В связи с этим автором предлагаются определенные рекомендации по повышению эффективности управления внешним долгом Казахстана на современном этапе.Мақалада Қазақстанның үлкен көлемдегі сыртқы қарызымен, бірқатар сыртқы ақшалай тартуларды пайдаланудың төмен тиімділігімен байланысты мәселелері қарастырылады. Осыған орай мақалада Бүкіләлемдік банктің 2008-2012 жылдар аралығындағы статистикалық материалдар негізінде Қазақстан Республикасы мен кейбір ТМД елдерінің сыртқы қарыздарын салыстырмалы талдаудың көрсеткіштері анықталып, қорsтындылар шығарылған. Қазақстан Республикасының сыртқы қарызының динамикасында, болашақта елімізде қарыздық дағдарысқа әкеліп соғатын, үрдістер байқалады. Бұл жағдайда қарыздық ситуацияны жақсартатын анық, жан-жақты дәлелденген бағдарламаның болмауы орын алып отырған негативтік үрдісті әрі қарай тереңдетіп, еліміздің жақын онжылдықтарында әлеуметтік-экономикалық дамуын, көбінесе, сыртқы қарыздар мәселелерін шешумен байланыстыруы мүмкін. Осыған орай, Қазақстанның сырттан қаржы тарту болашағын анықтау үшін, мақалада ортамерзімдік болашаққа сыртқы қарыздың тиімді денгейі есептеліп шығарылған. Сонымен қатар Қазақстан Республикасының сыртқы қарызының өсу қарқынын төмендету қажеттілігі сыртқы қарыздарды тарту үдерісін және пайдалануды оптималдау бағытында бірқатар тиісті шараларды қабылдауды талап етеді. Осыған байланысты мақала авторы қазіргі заман жағдайларына сәйкес Казақстанның сыртқы қарызын тиімді басқару жолдары жайында өзінің ойларын ұсынады.
Keywords: внешний долг; займы; государственный долг; резервы; прогноз; сыртқы қарыз; несие; мемлекеттік қарыз; резервтер; болжам