(untitled) (Вестник КазНУ. Серия Экономическая, 2016)
Өнеркәсіп кәсіпорындарында жауапкершілік орталықтары бойынша шығындар есебін ұйымдастыру қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына (ҚЕХС) сәйкес жүргізуіне байланысты өзекті болып табылады. Сонымен қатар, жауапкершілік орталықтарының тиімді жұмысы басқарушылық есепті жүргізу үшін өте маңызды. Осы тұрғыдан жауапкершілік орталығы түсінігі әртүрлі ғалымдардың көзқарасы бойынша талданып, қарастырылды. Мақалада жауапкершілік орталықтарының жіктелуі келтірілген, яғни шығындар орталығы, сату орталығы, пайда орталығы, инвестиция орталығы. Сонымен қатар «жауапкершілік орталығы » мен «шығындардың пайда болу орындары » ұғымдары арасындағы айырмашылық көрсетілді. Жауапкершілік орталықтарын анықтауда қойылған міндеттер көрсетілді және де оларды құрудың артықшылығы мен кемшілігі талданды. Есепті шығындар орталықтары бойынша ойдағыдай ұйымдастыру үшін міндеттер анықталды. В настоящие время является актуальной организация учета затрат по центрам ответственности в промышленных предпритиях согласно международным стандартам финансовой отчетности (МСФО) Республики Казахстан. Также эффективная работа центров ответственности очень важна для ведения управленческого учета. Вместе с тем, понятие центра ответственности рассмотрено и проанализировано в трудах многих ученых. В статье рассмотрена классификация центров ответственности, в том числе центр затрат, центр продаж, центр прибыли, центр инвестиции. Определены различия между понятиями «центр ответственности » и «места возникновения затрат ». При выделении центров ответственности поставлены задачи, проведен анализ достоинств и недостатков при формирования центров ответственности. Определены ряд задач для успешной организации учета по центрам затрат.