Адами капитал мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық өсуінің басты көзі ретінде (Journal of Economic Research & Business Administration, 2022)
Постмодерндік қоғам дамуының қазіргі кезеңі білім беру, оқыту және адамның жалпымәдениетінің өсіп келе жатқан рөлімен сипатталады. Барлық елдердің экономикаларынзерттеуге сүйене отырып, сарапшылар экономикалық өсудің тек 16%-ы физикалық капитал,20%-ы табиғи және 64%-ы адами капитал есебінен қамтамасыз етілетінін анықтады. Дамығанелдердің жетістігі олардың мемлекеттік саясат тұрғысынан адами капиталға деген көзқарасыменанықталады. Бұрын қайтарылмайтын шығындар деп саналған әлеуметтік салаға инвестицияларқазір елдің болашақ өркендеуіне инвестициялар ретінде қарастырылуда.Мақаланың мақсаты – әлемдік тәжірибеге сүйене отырып, елдің әлеуметтік-экономикалықөсуі контексіндегі адами капиталдың рөлін және оның дамуындағы Covid-19 пандемиясыныңсалдарын анықтау.Тәуелсіздік жылдарында Қазақстан мұнай мен газ экспортын ұлғайту және өнімділіктіарттыру арқылы экономикалық табыстарға қол жеткізді. Алайда, соңғы жылдары біздің елімізбәсекеге қабілеттіліктің кейбір негізгі көрсеткіштері бойынша артта қалып отыр. Сонымен қатар,COVID-19 пандемиясы Қазақстанның адами капиталды дамытудағы жетістіктеріне айтарлықтайнұқсан келтірді. Автор дамыған елдердің адами капитал жүйесінің инвестициялық саясатынзерттейді және ел экономикасының тұрақты өсуіне қол жеткізу үшін адами капиталды дамытужүйесін жаңғырту қажет деген қорытындыға келеді.Мақаланы зерттеу саласы мәселені зерттеу және мақсаттар мен міндеттерді орындауүшін пәнаралық тәсілдерді қолдануды қамтиды. Зерттеудің күрделілігін қамтамасыз ету үшінэкономикалық, статистикалық, жүйелік және салыстырмалы талдаудың тіркесімін пайдалануұсынылады.Авторлар әлемдік тәжірибені талдай отырып, әлеуметтік-экономикалық өсудің негізгіфакторы ретінде елдің адами капиталын жақсарту мен дамыту жөнінде бірқатар ұсыныстаржасады.Жүргізілген зерттеудің құндылығы ахуалдың дамуының теріс сценарийлерінің басталуыжағдайында адами капиталды басқару саласында шешімдер қабылдау үшін ғылыми-әдіснамалықбазаны әзірлеу кезінде, сондай-ақ Қазақстан өңірлерінің әлеуметтік-экономикалық дамусаясатын, Қазақстанның орнықты даму стратегиясын әзірлеу кезінде оларды пайдаланумүмкіндігінен тұрады.Түйін сөздер: адами капитал, әлеуметтік-экономикалық даму, инвестиция, ұлттық құндылық,даму стратегиясы.