(untitled) (Journal of Economic Research & Business Administration, 2016)
Қазіргі уақытта отандық тәжірибеде қарыз алушылардың несиелік қабілеттіліктерін бағалаудың бірыңғай және әмбебап әдістемесі жоқ. Оны қалыптастыру өте қиын, себебі несиелік қабілеттілікті бағалау көптеген сандық және сапалық көрсеткіштерге талдау жүргізуді талап етеді. Соған қарамастан клиенттердің несиелік қабілеттіліктерін бағалаудың өзіндік жүйесін жасау және жетілдіру сенімді және тұрақты клиенттермен жұмыс істеуге ұмтылатын кез келген коммерциялық банктің маңызды міндеттерінің бірі болып табылады. Несиелік қабілеттілікті бағалау үшін қазіргі кезде қолданылатын әдістер қарыз алушының өткен кезеңдердегі қызметтері туралы мәліметтерді талдауға негізделген. Осындай бағалаудың маңыздылығына қарамастан ол қарыз алушының алдағы уақыттағы несиелік қабілеттілігін жан-жақты сипаттай алмайды. Несие беру туралы негізделген шешім қабылдау үшін алдағы уақыт бойынша қарыз алушының несиелік қабілеттілігін болжаудың маңыздылығы жоғары. Несиелік қабілеттілікті бағалау кезінде болашақта конъюктураның өзгеруін міндетті түрде ескеру керек. В настоящее время в отечественной практике не существует единой и универсальной методики оценки кредитоспособности заемщика. Ее формирование представляется затруднительным, так как оценка кредитного качества предполагает анализ широкого круга количественных и качественных показателей. Между тем разработка и совершенствование собственной системы оценки кредитоспособности клиентов является важной задачей каждой кредитной организации, которая стремится работать с устойчивыми надежными партнерами. Применяемые в настоящее время и рекомендованные способы оценки кредитоспособности опираются главным образом на анализ данных о деятельности заемщика в предшествующем периоде. При всем значении такой оценки она не может исчерпывающем образом характеризовать кредитоспособность заемщика в предстоящем периоде. Целесообразно использовать прогнозирования кредитоспособности заемщика в предстоящем периоде, с тем, чтобы принимать обоснованное решение о предоставлении ссуд. При оценке кредитоспособности нужно учитывать предстоящие изменения конъюнктуры.